Στην πόλη της Ελασσόνας εδρεύει η Ιερά Μητρόπολη Ελασσόνας, στη δικαιοδοσία της οποίας ανήκουν η επαρχία Ελασσόνας και η Δεσκάτη. Πολιούχος της πόλης είναι ο Άγιος Αρσένιος, που εορτάζεται στις 7 Μαΐου.
Στην έδρα του Δήμου πραγματοποιούνται δύο μεγάλες εκδηλώσεις: τα Ελευθέρια, για την απελευθέρωση της Ελασσόνας από τους Τούρκους στις 6 Οκτωβρίου 1912, και η Πανελλήνια Γιορτή Φέτας, που διοργανώνεται κάθε δύο χρόνια, στα τέλη Σεπτεμβρίου, σε συνεργασία με άλλους φορείς.
Αγιονέρι: Πλήθος επισκεπτών συγκεντρώνεται στο πανηγύρι της Ζωοδόχου Πηγής (2 Μαΐου) με μουσική, χορό και τραγούδι. Ανάλογες εκδηλώσεις γίνονται την Κυριακή της Αποκριάς και την Καθαρά Δευτέρα.
Αετοράχη: Καλοκαιρινό πανηγύρι των Αγίων Αναργύρων την 1η Ιουλίου. Ο τοπικός πολιτιστικός σύλλογος προβάλλει την ποντιακή παράδοση μέσα από χορούς, τραγούδια και φαγητά.
Μικρό Ελευθεροχώρι: Το πανηγύρι της Αγίας Παρασκευής (25–26 Ιουλίου) περιλαμβάνει παραδοσιακά μουσικοχορευτικά συγκροτήματα, ζωντανές ορχήστρες και γνωστούς καλλιτέχνες.
Βαλανίδα: Στο πανηγύρι της Αγίας Τριάδας πραγματοποιούνται παραδοσιακές μουσικοχορευτικές εκδηλώσεις, με κλέφτικους και αρματολικούς χορούς και τραγούδια.
Γαλανόβρυση: Γιορτάζονται ο Άγιος Γεώργιος, η Πρωτοχρονιά και οι Απόκριες. Κορυφαία εκδήλωση είναι το φεστιβάλ χορού «Αραδοσύβια», το τελευταίο Σάββατο του Αυγούστου, με συμμετοχή συγκροτημάτων από πολλές χώρες και από την Ελλάδα.
Δρυμός: Πανηγύρι του Προφήτη Ηλία (20 Ιουλίου) με ζωντανή ορχήστρα. Στις παραδόσεις του οικισμού περιλαμβάνονται η αναβίωση των πρωτοχρονιάτικων «Κουδουναραίων», η αναπαράσταση παραδοσιακού γάμου, τα αποκριάτικα έθιμα, τα κάλαντα του Λαζάρου και το Πάσχα. Ο Ευαγγελισμός πανηγυρίζει επίσης στις 2 Μαΐου.
Κεφαλόβρυσο: Πανηγύρι του Αγίου Δημητρίου (26 Οκτωβρίου). Την Πρωτομαγιά πολλοί επισκέπτες κάνουν πικνίκ στη λίμνη «Μάτι», όπου ψαρεύουν πέστροφα και τσιρόνι.
Παλαιόκαστρο: Πανηγύρια των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης (21 Μαΐου) και του Αγίου Αθανασίου (18 Ιανουαρίου), καθώς και αποκριάτικες εκδηλώσεις. Στα καφενεία και τις ταβέρνες του χωριού σερβίρεται ντόπιο τσίπουρο με μεζέ.
Στεφανόβουνο: Πανηγύρι των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης, έθιμο των «Λοκατζαραίων» τα Θεοφάνεια, φωτιές και χορός τις Απόκριες.
Λεύκη: Το πανηγύρι της Αγίας Παρασκευής (26 Ιουλίου) συγκεντρώνει κόσμο από τους γύρω οικισμούς και από άλλους νομούς.
Ενδεικτικό ημερολόγιο εκδηλώσεων του Δήμου Ελασσόνας
| Ημερομηνία | Εκδήλωση | Τόπος |
|---|---|---|
| 7 Οκτωβρίου | Αναπαράσταση της μάχης του Σαρανταπόρου | Χάνι Χατζηγώγου |
| 23 Ιουνίου | Κλήδονας (λαϊκή μαντική διαδικασία), μουσικοχορευτικές εκδηλώσεις | Βαρόσι Ελασσόνας |
| Παραμονή του Λαζάρου | Λαζαρίνες (κάλαντα του Λαζάρου) | Ελασσόνα |
| Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως (κινητή) | Έθιμο του Σταυρού | Οικισμοί Δήμου Ελασσόνας |
| 1 Ιανουαρίου | Λιοκατσάρια (παραδοσιακό έθιμο) | Συκιά |
| Αρχές Σεπτεμβρίου, κάθε 2 χρόνια | Αντάμωμα Απανταχού Αναληψιωτών | Καλύβια Αναλήψεως |
| Κουκλοθέατρο – Καραγκιόζης (παραστάσεις) | Οικισμοί Δήμου Ελασσόνας | |
| 1 Ιανουαρίου | Μπαμπαλιούρια (παραδοσιακό έθιμο) | Λιβάδι, Δολίχη |
| Πρώτη Κυριακή μετά τις Απόκριες | Ντούφες (γυναικεία γιορτή) | Λιβάδι |
| 30 Απριλίου – 1 Μαΐου | Κτηνοτροφική γιορτή | Περιοχή Αγίου Μοδέστου, Λιβάδι |
| Φεστιβάλ «Περραιβική Τρίπολις» | Δολίχη | |
| 22 Αυγούστου | Μουλαροδρομίες (παραδοσιακό έθιμο) | Λιβάδι |
| 1 Ιανουαρίου | Καπεταναραίοι (παραδοσιακό έθιμο) | Πύθιο |
| 1 Ιανουαρίου | Πρωτοχρονιάτικο καρναβάλι (ποντιακό έθιμο) | Ολυμπιάδα |
| 7 Ιανουαρίου | Αράπηδες (πρωτοχρονιάτικο καρναβάλι) | Καλύβια |
| 30 Απριλίου | Καλωσόρισμα του Μάη – Κλήδονας (παραδοσιακό έθιμο) | Βλαχογιάννι |
| 12 Μαρτίου | Εκδηλώσεις γυναικών (Αγίων Θεοδώρων) | Καλύβια, Κοκκινοπηλός, Ασπρόχωμα |
| 23 Απριλίου (κινητή) | Πανηγύρι Αγίου Γεωργίου | Καλύβια, Ολυμπιάδα, Ασπρόχωμα, Γαλανόβρυση, Μαγούλα |
| 19 Σεπτεμβρίου | Εκδηλώσεις για τη γενοκτονία των Ποντίων | Καλλιθέα, Ολυμπιάδα |
| 26 Ιουλίου | Τριήμερες εκδηλώσεις – Αντάμωμα Κοκκινοπηλιτών | Κοκκινοπηλός |
| Τελευταίο Σαββατοκύριακο Ιουλίου | Διήμερες πολιτιστικές εκδηλώσεις | Λόφος |
| 4 Ιουλίου | Μνημόσυνο για τα θύματα της γερμανικής κατοχής | Καλλιθέα |
| Τελευταίο Σάββατο Αυγούστου | Αντάμωμα με τριήμερες εκδηλώσεις | Ολυμπιάδα |
| Αύγουστος | Φεστιβάλ Νέων Ολύμπου (τριήμερες εκδηλώσεις) | Πλατανόδασος Ολυμπιάδας – Σπαρμού |
| Τελευταία Κυριακή Νοεμβρίου | Εκδήλωση για την Εθνική Αντίσταση | Ολυμπιάδα |
| Δεκέμβριος | Γουρουνοχαρά (χριστουγεννιάτικη εκδήλωση) | Πύθιο |
| 6 Ιανουαρίου | Γαϊτανάκι (παραδοσιακό έθιμο) | Κρανέα |
| Καθαρά Δευτέρα (κινητή) | Κούλουμα (φασόλια, κρασί, σαρακοστιανά) | Όλοι οι οικισμοί |
| Πάσχα | Πολιτιστικό τριήμερο με μουσικοχορευτικές εκδηλώσεις | Κρανέα |
| 21 Μαΐου | Εκδηλώσεις Κρανέας (τσίπουρο, κρέας, τυρί) | Θέση Μασδηράχη, Κρανέα |
| 19–21 Ιουλίου | Αντάμωμα Κρανιωτών | Άλσος Προφήτη Ηλία, Κρανέα |
| 26 Ιουλίου | Μουσικοχορευτικές εκδηλώσεις | Λουτρό |
| 15 Αυγούστου | Εκδηλώσεις με ντόπια κρέατα και λαχανικά | Άκρη |
| Αύγουστος | Πολιτιστικός Αύγουστος (μουσικοχορευτικές εκδηλώσεις, διαγωνισμός πίτας) | Κρανέα |
| 12 Μαρτίου | Εκδήλωση για τους πεσόντες | Τσαριτσάνη |
| 7 Ιανουαρίου | Μεταφορά εικόνας της Παναγίας Ολυμπιώτισσας | Άζωρος |
| 19 Ιανουαρίου | Επιμνημόσυνη δέηση για τους ήρωες της Εθνικής Αντίστασης | Θέση Μελίσσι, Σαραντάπορο |
| Ζωοδόχου Πηγής | Πανηγύρι Ιεράς Μονής Κοιμήσεως Θεοτόκου | Σαραντάπορο |
| 8 Σεπτεμβρίου | Πανηγύρι Ιεράς Μονής Κοιμήσεως Θεοτόκου | Σαραντάπορο |
| 5 Οκτωβρίου | Επέτειος Μάχης Σαρανταπόρου | Σαραντάπορο |
| 1 Ιανουαρίου | Καπεταναραίοι (τοπικό έθιμο) | Βερδικούσσα |
| Απόκριες, Καθαρά Δευτέρα | Φουρφούρα (τοπικό έθιμο) | Βερδικούσσα |
| Πάσχα | Παραδοσιακοί πασχαλινοί χοροί και τραγούδια | Βερδικούσσα |
| 1η εβδομάδα Αυγούστου | Εβδομάδα πολιτιστικών εκδηλώσεων (Καραγκιόζης, χορευτικά, βραδιά νεολαίας, θέατρο, παιδικές παραστάσεις, αντάμωμα, ορχήστρα) | Καρυά, Συκαμινέα, Κρυόβρυση |
| 24 Αυγούστου | Τα Εννιάμερα της Παναγίας (εορτασμός στο εξωκκλήσι) | Καρυά |
| Τελευταία Κυριακή Αυγούστου | Εορτασμός Εθνικής Αντίστασης | Καρυά |
| 7–8 Σεπτεμβρίου | Εορτασμός Μοναστηριού | Καρυά |
| 17 Ιουλίου | Πανηγύρι Αγίας Μαρίνας | Σαραντάπορο |
| 26 Ιουλίου | Πανηγύρι Αγίας Παρασκευής | Λυκούδι, Άζωρος, Αμούρι, Πραιτώρι, Λεύκη, Λουτρό, Κοκκινοπηλός, Μικρό Ελευθεροχώρι |
| Αγίας Τριάδος (κινητή) | Πανηγύρι Αγίας Τριάδας | Γεράνεια, Γιαννωτά, Συκαμινέα, Σπαρμός, Βαλανίδα |
| Ιούλιος | Παραλίμνια εκδήλωση Λιβαδίου | Φράγμα Μαρούλι, Λιβάδι |
| 2 Μαΐου | Πανηγύρι Αγίου Αθανασίου | Μηλέα |
| 26 Οκτωβρίου | Πανηγύρι Αγίου Δημητρίου | Κεφαλόβρυσο, Κρανέα |
| Αγίου Πνεύματος (κινητή) | Πανηγύρι Αγίου Πνεύματος | Βλαχογιάννι, Γεράνεια, Μεσοχώρι, Συκέα |
| 1 Ιουλίου | Πανηγύρι Αγίων Αναργύρων | Αετοράχη |
| 21 Μαΐου | Πανηγύρι Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης | Παλαιόκαστρο, Στεφανόβουνο |
| Αναλήψεως (κινητή) | Πανηγύρι Αναλήψεως | Καλύβια Αναλήψεως |
| 9 Αυγούστου | Αντάμωμα Καλλιθεωτών | Καλλιθέα |
| 23 Αυγούστου | Αντάμωμα Καρυωτών | Καρυά |
| 2 Μαΐου | Πανηγύρι Ευαγγελισμού της Θεοτόκου | Ευαγγελισμός |
| 15 Αυγούστου | Πανηγύρι Κοιμήσεως της Θεοτόκου | Άκρη, Καλύβια, Κρυόβρυση, Μεγάλο Ελευθεροχώρι, Λιβάδι, Πύθιο, Καρυά, Φαρμάκη, Τσαπουρνιά |
| Κυριακή της Ορθοδοξίας (κινητή) | Πανηγύρι | Τσαριτσάνη |
| 5–6 Αυγούστου | Πανηγύρι Μεταμορφώσεως του Σωτήρος | Δολίχη |
| 20 Ιουλίου | Πανηγύρι Προφήτη Ηλία | Βερδικούσσα, Δομένικο, Δρυμός, Λιβάδι, Μεγάλο Ελευθεροχώρι |
| 20–21 Αυγούστου | Πολιτιστικές εκδηλώσεις – πανηγύρι | Γαλανόβρυση, Στεφανόβουνο |
| 27–28 Αυγούστου | Πολιτιστικές εκδηλώσεις – πανηγύρι | Παλαιόκαστρο |
| 8 Σεπτεμβρίου | Πολιτιστικές εκδηλώσεις – πανηγύρι | Δομένικο |
Εκκλησιαστικές εκδηλώσεις
| Ημερομηνία | Εκδήλωση | Τόπος |
|---|---|---|
| 21 Δεκεμβρίου | Λιτάνευση εικόνας Αγίου Σπυρίδωνος (παρίσταται η Φ.Δ.Ε.) | Περιφορά γύρω από τον ναό |
| 8 Μαΐου | Λιτάνευση εικόνας Αγίου Αρσενίου (παρίσταται η Φ.Δ.Ε.) | Περιφορά γύρω από τον ναό |
| 26 Οκτωβρίου | Λιτάνευση εικόνας Αγίου Δημητρίου (παρίσταται η Φ.Δ.Ε.) | Περιφορά γύρω από τον ναό |
| 15 Αυγούστου | Περιφορά της εικόνας της Παναγίας Ολυμπιώτισσας | Ιερά Μονή Παναγίας Ολυμπιώτισσας |
| 1η Κυριακή της Μεγάλης Σαρακοστής | Μεταφορά της εικόνας της Παναγίας Ολυμπιώτισσας (παρίσταται η Φ.Δ.Ε.) | Από τη Μονή προς την Τσαριτσάνη |
| 5 Οκτωβρίου | Ελευθέρια – Μεταφορά της εικόνας της Παναγίας Ολυμπιώτισσας (παρίσταται η Φ.Δ.Ε.) | Ιερός Ναός Αγίου Δημητρίου |
| 20 Ιουλίου | Εκδηλώσεις Προφήτη Ηλία | Περίβολος του ναού |
| 40 ημέρες μετά το Πάσχα | Ανάληψη | |
| 6 Ιανουαρίου | Θεοφάνεια (παρίσταται η Φ.Δ.Ε.) | Ελασσονίτης ποταμός |
| Μεγάλη Παρασκευή | Περιφορά Επιταφίου (παρίσταται η Φ.Δ.Ε.) | Πόλη της Ελασσόνας |
| 21 Νοεμβρίου | Λιτάνευση εικόνας Εισοδίων της Θεοτόκου (παρίσταται η Φ.Δ.Ε.) | Βαρόσι Ελασσόνας |
| 50 ημέρες μετά το Πάσχα | Πεντηκοστή | |
| Δευτέρα μετά την Πεντηκοστή | Αγίου Πνεύματος |
Τοπικά πανηγύρια
Τα παραδοσιακά πανηγύρια κρατούν ζωντανά έθιμα αιώνων και δίνουν στους απανταχού Ελασσονίτες την ευκαιρία να ανταμώσουν με συγγενείς και φίλους στον τόπο καταγωγής τους.
Πηγή: ΚΕΔΕ