Δημοτική Ενότητα Σαρανταπόρου

Ενότητα στο βόρειο τμήμα του Δήμου με 9 οικισμούς και 2.555 κατοίκους (2011), την αρχαία Άζωρο και το ιστορικό Σαραντάπορο της μάχης του 1912.

Δημοτική Ενότητα Σαρανταπόρου

Η Δημοτική Ενότητα Σαρανταπόρου περιλαμβάνει επτά Τοπικές Κοινότητες:

  • Τ.Κ. Αζώρου – οικισμός Άζωρος
  • Τ.Κ. Γερανείων – οικισμός Γεράνεια
  • Τ.Κ. Γιαννωτών – οικισμός Γιαννωτά
  • Τ.Κ. Λυκουδίου – οικισμοί Λυκούδι, Συκιά
  • Τ.Κ. Μηλέας – οικισμός Μηλέα
  • Τ.Κ. Σαρανταπόρου – οικισμός Σαραντάπορο
  • Τ.Κ. Τσαπουρνιάς – οικισμοί Τσαπουρνιά, Φαρμάκη

Σύμφωνα με την απογραφή του 2011, ο μόνιμος πληθυσμός ανέρχεται σε 2.555 κατοίκους. Η ενότητα βρίσκεται στο βόρειο τμήμα του Δήμου Ελασσόνας.

Άζωρος

379 κάτοικοι, υψόμετρο 520 μ., 18 χλμ. από την Ελασσόνα. Η αρχαία Άζωρος ήταν η ακμαιότερη πόλη της Περραιβικής Τριπολίτιδας. Σώζονται τμήματα των τειχών της ακρόπολης, επιτύμβιες και αναθηματικές στήλες και ο ναός του Απόλλωνα. Οι ανασκαφές έφεραν στο φως νομίσματα (κυρίως βυζαντινά), αγάλματα θεών και θυσιαστήρια, ενώ πρόσφατα βρέθηκε νόμισμα με επιγραφή του ονόματος της πόλης. Ασχολίες: γεωργία και κτηνοτροφία.

Γεράνεια

269 κάτοικοι, υψόμετρο 460 μ., 18 χλμ. από την Ελασσόνα. Προσφέρει θέα στον Όλυμπο και τα Καμβούνια και πεζοπορία σε δάση βελανιδιάς. Ασχολίες: γεωργία και κτηνοτροφία.

Γιαννωτά

282 κάτοικοι, υψόμετρο 550 μ., 28 χλμ. από την Ελασσόνα.

Λυκούδι

312 κάτοικοι, υψόμετρο 410 μ., 14 χλμ. από την Ελασσόνα. Σώζονται πετρόχτιστα σπίτια παραδοσιακής αρχιτεκτονικής και σπηλαιοβάραθρο με ενδείξεις προϊστορικής κατοίκησης.

Μηλέα

397 κάτοικοι, υψόμετρο 590 μ., 21 χλμ. από την Ελασσόνα. Οι κάτοικοι ασχολούνται με τη γεωργία, με πρωτοποριακές βιολογικές καλλιέργειες και βιολογικά κρασιά που προσελκύουν επισκέπτες και αγοραστές. Αξιοθέατα είναι το άλσος Μπιτουράχη με τρεις βρύσες και θέα στον Όλυμπο, η πέτρινη βρύση με το κρύο νερό στη θέση Γκιλιαβέλη και ο επισκέψιμος προϊστορικός χώρος στη θέση Γκάτα.

Σαραντάπορο

570 κάτοικοι, υψόμετρο 840 μ., 27 χλμ. από την Ελασσόνα. Κοντά στον οικισμό βρέθηκαν αρχαίοι τάφοι, θέατρο και αναθηματικές στήλες αρχαίου οικισμού που δεν έχει ακόμη ταυτιστεί. Ο σημερινός οικισμός αναφέρεται από τον 17ο αιώνα, ενώ στα μέσα του 19ου αιώνα ήταν τσιφλίκι ενός Μάντζιαρη από τη Βερδικούσσα. Η μάχη του Σαρανταπόρου (9–10 Οκτωβρίου 1912) θεωρείται η αρχή της απελευθέρωσης της Μακεδονίας. Από το χωριό η θέα απλώνεται στον Όλυμπο, τα Καμβούνια, τα Αντιχάσια και τον κάμπο. Αξιοθέατα είναι η Μονή της Κοιμήσεως της Θεοτόκου (1750) και ο Άγιος Ξένης, ενώ από το χωριό περνά το ευρωπαϊκό μονοπάτι Ε4 προς το Λιβάδι. Ασχολίες: γεωργία και κτηνοτροφία.

Τσαπουρνιά

190 κάτοικοι, υψόμετρο 920 μ., 30 χλμ. από την Ελασσόνα.

Φαρμάκη

156 κάτοικοι, υψόμετρο 670 μ., 23 χλμ. από την Ελασσόνα.